Fiche 22/54 Deel 3 — Rechtmatigheid & Betrokken Actoren Gemiddeld Gecontroleerd 2026-08-23

De 6 Rechtsgronden voor Verwerking (Art. 6 lid 1)

Een organisatie mag geen persoonsgegevens verwerken zonder geldige wettelijke grondslag. Artikel 6 lid 1 somt een uitputtende lijst van zes rechtsgronden op: toestemming, overeenkomst, wettelijke verp

Openen in de interactieve lezer

⚖️ Uitputtende rechtsgronden 📋 Art. 6 lid 1 AVG-kader

De 6 Rechtsgronden voor Verwerking (Art. 6 lid 1)

⚡ In 30 seconden

Artikel 6 lid 1 bepaalt dat een verwerking alleen rechtmatig is indien aan minimaal één van de zes voorwaarden is voldaan: (a) Toestemming, (b) Uitvoering van een overeenkomst, (c) Wettelijke verplichting, (d) Vitale belangen, (e) Algemeen belang of openbaar gezag, of (f) Gerechtvaardigd belang.

Rechtsgrond	Wettelijk toepassingsbereik	Typisch praktijkvoorbeeld
(a) Toestemming	Vrije, specifieke, geïnformeerde en ondubbelzinnige wilsuiting.	Commerciële nieuwsbrieven; niet-noodzakelijke marketingcookies.
(b) Overeenkomst	Noodzakelijk voor de uitvoering van een overeenkomst of precontractuele fase.	Levering van bestellingen via een webshop; accountbeheer.
(c) Wettelijke verplichting	Noodzakelijk om te voldoen aan een Unierechtelijke of lidstaatrechtelijke plicht.	Fiscale bewaarplichten; witwaspreventie (Wwft/AML-checks).
(d) Vitale belangen	Noodzakelijk om het leven van de betrokkene of een ander te beschermen.	Medische noodsituaties; humanitaire rampenbestrijding.
(e) Algemeen belang	Vervulling van een taak van algemeen belang of uitoefening van openbaar gezag.	Openbaar onderwijs; bevolkingsonderzoek; handhaving volksgezondheid.
(f) Gerechtvaardigd belang	Behartiging van belangen van verwerkingsverantwoordelijke, mits rechten niet prevaleren.	Fraudepreventie; IT-netwerkbeveiliging; B2B-klantenbeheer.

⚡ Kernpunten

Geen hiërarchie: toestemming is juridisch niet 'beter' of 'sterker' dan een overeenkomst.
Overheidsinstanties kunnen zich niet beroepen op gerechtvaardigd belang bij overheidstaken.
De gekozen grondslag bepaalt welke rechten van toepassing zijn (bv. geen recht op wissing bij wettelijke plicht).

⚠️ Veelvoorkomende valkuil

Toestemming vragen aan werknemers voor salarisadministratie; de arbeidsovereenkomst (b) of belastingwet (c) is de juiste grond.

🛠️ In de praktijk

Onderzoek elke gegevensstroom in uw systemen en documenteer de bijbehorende rechtsgrond in uw verwerkingsregister.

⚖️ Officiële bronnen: Art. 6 lid 1 AVG · Overwegingen 40–50 · EDPB Richtsnoeren 2/2019 ✓ Juridische controle: 23 augustus 2026