Logo RGPD
RGPD.click
/
  1. Startpagina
  2. Kennisbank
  3. Fiches
  4. Geautomatiseerde Besluitvorming & Profilering (Art. 22)
Cursus Gidsen Blog Kennisbank Actualiteiten
Français English Nederlands
Fiche 39/54 Deel 4 — Rechten van Betrokkenen Gevorderd Gecontroleerd 2026-08-23

Geautomatiseerde Besluitvorming & Profilering (Art. 22)

Artikel 22 beschermt burgers tegen besluiten die uitsluitend zijn gebaseerd op geautomatiseerde verwerking (zonder wezenlijke menselijke tussenkomst) en waaraan rechtsgevolgen zijn verbonden. Deze pra

Openen in de interactieve lezer
⚖️ Principieel verbod met uitzonderingen 🏛️ HvJ C-634/21 SCHUFA

Geautomatiseerde Besluitvorming & Profilering (Art. 22)

⚡ In 30 seconden

Artikel 22 lid 1 formuleert het recht om niet te worden onderworpen aan een uitsluitend op geautomatiseerde verwerking, waaronder profilering, gebaseerd besluit waaraan voor de burger rechtsgevolgen zijn verbonden of dat hem anderszins in aanmerkelijke mate treft. Dit is een principieel verbod met drie strikte uitzonderingen.

3 Uitzonderingen (Art. 22 lid 2) Toepassingsbereik Verplichte waarborgen (Art. 22 lid 3)
1. Noodzaak voor contract Noodzakelijk voor de totstandkoming of uitvoering van een overeenkomst. Recht op menselijke tussenkomst van de verwerkingsverantwoordelijke.
2. Wettelijke machtiging Toegestaan bij Unierechtelijke of lidstaatrechtelijke bepaling. Recht van de betrokkene om zijn standpunt kenbaar te maken.
3. Uitdrukkelijke toestemming Berust op de uitdrukkelijke opt-in toestemming van de betrokkene. Recht om het geautomatiseerde besluit formeel aan te vechten.
⚡ Kernpunten
  • HvJ SCHUFA (C-634/21): geautomatiseerde kredietscoring die doorslaggevend is voor een banklening valt onder art. 22.
  • Wezenlijke menselijke controle: een medewerker die klakkeloos de uitkomst van een AI bekrachtigt, geldt juridisch niet als menselijke controle.
  • Bijzondere categorieën (art. 9) mogen niet geautomatiseerd worden gebruikt tenzij uitdrukkelijke toestemming of algemeen belang geldt.
⚠️ Veelvoorkomende valkuil

Louter cosmetische menselijke tussenkomst inrichten waarbij medewerkers algoritme-afwijzingen 100% blindelings overnemen.

🛠️ In de praktijk

Leid medewerkers op die bevoegd zijn om afwijkingsbesluiten van algoritmes daadwerkelijk te overrulen bij bezwaar.

⚖️ Officiële bronnen: Art. 22 AVG · Overweging 71 · HvJ C-634/21 SCHUFA Holding · WP29 Richtsnoeren inzake Geautomatiseerde Besluitvorming (WP251) ✓ Juridische controle: 23 augustus 2026

✓ Kernpunten

  • Betreft besluiten die uitsluitend geautomatiseerd worden genomen met rechtsgevolgen of aanzienlijke impact.
  • 3 limitatieve uitzonderingen: noodzakelijk voor contract, wettelijke machtiging of uitdrukkelijke toestemming.
  • Verplichte waarborgen: recht op menselijke tussenkomst, standpunt kenbaar maken en besluit aanvechten.

⚠ Veelvoorkomende valkuil: Denken dat de AVG alle algoritmen verbiedt; de norm richt zich op besluiten zonder betekenisvolle menselijke controle (SCHUFA, C-634/21).

→ In de praktijk: Richt een operationele procedure in die burgers de mogelijkheid biedt een menselijke herbeoordeling aan te vragen bij geautomatiseerde afwijzingen.

← Recht van Bezwaar & Direct Marketing (Art. 21) Operationele Workflow: Afhandeling Verzoeken Betrokkenen →