Fiche 19/54 Deel 2 — Basisbeginselen Gemiddeld Gecontroleerd 2026-08-23

Belangrijkste actoren: Verantwoordelijke vs Verwerker (Art. 4.7, 4.8)

De kwalificatie van actoren steunt op de feitelijke realiteit: wie bepaalt het doel en de middelen van de verwerking? De verwerkingsverantwoordelijke beslist; de verwerker voert strikt uit op basis va

Openen in de interactieve lezer

⚖️ Feitelijke kwalificatie 📋 EDPB Richtsnoeren 07/2020

Belangrijkste actoren: Verantwoordelijke vs Verwerker (Art. 4.7 & 4.8)

⚡ In 30 seconden

De AVG hanteert een fundamentele scheiding van rollen: de verwerkingsverantwoordelijke (art. 4.7) bepaalt het 'waarom' (doel) en het 'hoe' (wezenlijke middelen). De verwerker (art. 4.8) is een externe partij die uitsluitend handelt volgens de schriftelijke instructies van de verantwoordelijke. Bepalen partijen gezamenlijk het doel, dan zijn zij gezamenlijke verwerkingsverantwoordelijken (art. 26).

Rol van de actor	Wettelijke definitie	Belangrijkste AVG-verplichting
Verantwoordelijke	Art. 4 lid 7: Natuurlijke/rechtspersoon die doel en middelen vaststelt.	Primaire verantwoordingsplicht, rechtsgrond, transparantie, rechten van burgers.
Verwerker	Art. 4 lid 8: Entiteit die data verwerkt ten behoeve van verantwoordelijke.	Beveiligingsmaatregelen (art. 32), strikte naleving van instructies (art. 28).
Gezamenlijke verantwoordelijken	Art. 26: Twee of meer partijen bepalen gezamenlijk de doelen.	Transparante onderlinge regeling waarin ieders verantwoordelijkheid wordt vastgelegd.

⚡ Kernpunten

Feitelijke werkelijkheid prevaleert: de daadwerkelijke zeggenschap overtreft de contractuele benaming.
Een verwerker die data voor eigen commerciële doeleinden hergebruikt, wordt van rechtswege verantwoordelijke.
Rechtstreekse aansprakelijkheid: toezichthouders kunnen verwerkers direct beboeten onder artikel 83.

⚠️ Veelvoorkomende valkuil

Een bedrijfsarts of advocaat kwalificeren als verwerker, terwijl zij handelen onder zelfstandige wettelijke beroepsplichten.

🛠️ In de praktijk

Voeg standaard een verwerkersovereenkomst (art. 28 AVG) toe aan elke vendor-overeenkomst die gegevens raakt.

⚖️ Officiële bronnen: Art. 4(7), 4(8), 26, 28 AVG · EDPB Richtsnoeren 07/2020 · HvJ C-210/16 Wirtschaftsakademie ✓ Juridische controle: 23 augustus 2026